Daha önceki bir yazımda arabımızla bir Ege tatili yapmak istediğimi belirtmiştim. Geçen zaman içinde tatil gezimizi Kuzey Ege’yle sınırlandırmanın daha gerçekci olacağına karar verdik. Bu bölgede öne çıkan belde Ayvalık oldu. Eşim Serap’la beraber, Ayvalık’ta konaklama için Günebakan Taliani Otel‘i seçtik. Öte yandan, arabayla tatile çıkıyor olmaktan istifade ederek bol bol gezmek istiyoruz. Ayrıca ilk defa aracımla bir tatile, hatta ilk defa şehirler arası yolculuğa, çıkacağım için oldukça heyecanlıyım, biraz da tedirginim. Bu sebeplerden ilk günkü yolculuğumu biraz kısaltmak istedim. Böylelikle hem daha az direksiyon başında kalacak hem de gezmeye daha çok vaktimiz olacak. Bu düşünceden hareketle ara konaklama mekanı olarak Assos’u ve Assos’taki Joy Inn Butik Otel‘i seçtik. Malum serde mühendislik olunca da detaylı bir plan yapmadan insan rahat etmiyor. Aşağıda çeşitli sitelerden derlediğim taslak bir plan mevcuttur. Sürekli olarak bu yazıyı güncelliyor olacağım.

İstanbul - Çanakkale - Ayvalık Yol Bilgileri

İstanbul - Çanakkale 320 km.

1. İstanbul’dan TEM otoyolu kullanacağız. Kınalı çıkışından Tekirdağ sapağını takip ediyoruz.

   

2. Kınalı’dan Tekirdağ’a duble yoldan gideceğiz. Bu yolda yayaların kontrolsüz şekilde yola çıktığı söyleniyor. Yayalara dikkat. İstanbul - Tekirdağ arası 132 km. olarak gözüküyor. Anadolu yakasından yola çıkacağımz için buna 160 km. diyebiliriz. Dolayısıyla yola çıkışımızın ikinci saati dolmadan Tekirdağ’daydız. Ufak bir mola vakti gelmiştir. İş arkadaşım Selçuk Taşan’dan aldığım tüyolara göre merkezde sahilde kahvaltı etmek için mekanlar bulunuyor.

   

3. Tekirdağ’dan Malkara üzerinden Keşan’a duble yoldan devam edeceğiz. Keşan’dan “satır et” yenmesi tavsiye edilse de saatin böyle bir yemek için erken olacağını düşünüyorum. Keşan’dan Gelibolu’na gene duble yoldan gidiliyor. Fakat bu bölümde az da olsa virajlı bir bölüm bulunuyor. Tekirdağ - Çanakkale arası mesafe 188 km. olarak gözüküyor. Öte yandan başka bir siteden İstanbul - Gelibolu arası mesafenin 285 km. olduğu söylenir (Tekirdağ - Gelibolu: 153 km.) .  Dolayısıyla Gelibolu’da bir mola vermenin ve Opet’ten LPG ikmali yapmanın vakti gelmiştir. Gelibolu limanında salata, kalamar, vs. ile ufak bir ziyafet çekebiliriz. Gelibolu’dan Milli Park 27 km., boğazın ucundaki şehitler abidesi ise 67 km uzaklıktadır. Boğazın karşısına geçmek için Gelibolu - Lapseki feribotu dışında Eceabat - Çanakkale alternatifi de kullanılabilir. 3. alternatif olarak Kilitbahir’den Çanakkale’ye kalkan özel feribotlar değerlendirilebilir. Gidiş güzergahımızda Milli Park’ı gezmeyi düşünmüyorum. gelibolu.info sitesinde de belirttiği gibi bölgeyi gezmek en az 5 saat alıyor. Hakkını vererek 7 saatten aşağı gezilebileceğini düşünmüyorum. Dolayısıyla bu ziyareti dönüş yoluna ya da bir başka geziye bırakmak zorunda kalacağız.

   

4. Feribotla Lapseki’ye geçersek Çanakkale’ye tenha bir duble yoldan ulaşacağız. Gelibolu’dan Burhanlı Köyü - Eceabat yoluyla gidersek virajlı ve tek şeritli gidiş-gelişli bir yol takip edeceğiz. Eceabat ve Kilitbahir’den kalkan motorlar direkt Çanakkale’nin merkezine gidiyor.
5. Sıra geldi Çanakkale’nin yerel tadıyla bir ziyafet çekmeye. Çanakkale’de yeme-içme denince listenin en tepesine “Peynir Tatlısı” (diğer adıyla “Peynir Helvası”) oturuyor. “Peynir Helvası”nın da Babalık Pastanesi’nde yenmesi tavsiye ediliyor. Babalık pastanesi feribot iskelesinin çok yakınındaki Yalı Caddesi üzerinde bulunuyor. Lezzetduraklari.net’in tarifini göre “Saat kulesinden Çimenlik Kale’sine doğru giderken bulabilirsiniz”. Peynir helvasının “kızarmış ve soğumadan” yenmesi makbulmüş. Pastanenin açık adresi : Babalık Süt ve Süt Ürünleri, Yalı Cad. No :47.
6. Ayvalık’a gidiş yolunda oldukça fazla yer dolaşıp görme niyetindeyiz. Öte yandan dönüş yolunu da Çanakkale - Tekirdağ üzerinden gerçekleştirip bazı bölgeleri burada gezebiliriz. Düşüncem Çanakkale merkezi biraz gezip çok oyalanmadan Assos’a inmek. Fakat yol üzerinden Truva’ya uğramak güzel olur.

   

Devamı gelecek….

Opet Akaryakıt İstasyonları

Yol üzerinde duraklamak, yakıt ikmali yapmak ve ihtiyaç gidermek için en uygun istasyonun Opet’ler olacağını düşünüyorum. Ne de olsa Opet’in “Temiz Tuvalet” sunma gibi bir vaad de veriyor. Aşağıda Opet’in sitesinden toparladığım yol üstünde akaryakıt istasyonları aşağıdaki gibidir.

Total Ümraniye’den aldığım 30 YTL gaz ile 22 km/s ortalama süratle 215 km. katettim. Yol bilgisayarındaki yakıt tüketimi 7.7lt./100km. gösteriyordu. Gazın litresi 1.67 YTL olduğuna göre, ortalama gaz tüketimi 8.35lt./100km oluyor. Bu da 100 km’de 13.95 YTL gibi bir maliyete karşılık geliyor.

Arabamın son LPG konfigürasyonunda sonra tüketim değerleri merakla beklemekteydim. LPG’yle yakıt bittiğine dair ses sinyali ötene kadar dolaştım. Ardından Ümraniye Opet Bengi Petrol’den 30 YTL’lik yakıt aldım. Kilometre sayacını, yol bilgisayarı ortalama yakıt tüketim, ortalama hız göstergelerini sıfırladım. Aynı prosedürü ikinci kez de tekrarladım.

Yoğun köprü trafiğinden dolayı oldukça sıkışık trafikte dur kalk ile seyretmek zorunda kaldım. Sonuç,
1. Ölçüm
Ort. Hız : 23 km/s, Ort. Yakıt Tüketimi : 7.6 l/100km, Menzil : 220 km.
2. Ölçüm
Ort. Hız : 23 km/s, Ort. Yakıt Tüketimi : 7.7 l/100km, Menzil : 210 km.

30 YTL ile yaklaşık 18lt. LPG alınıyor. Dolayısıyla tüketim değerlerim,
1. 8.18 lt/100km => 13.60 YTL/100km
2. 8.57 lt/100km => 14.30 YTL/100km

Peki ne kadar tasarruf ettim?
Bu konuda tahmin yürütecek olursak 30km/s ortalama hız ile arabamın tam olarak 6.8lt/100km. tükettiğine defalarca şahit oldum. Peki 23km/s hız ile ne tüketirdim? Yaklaşık 7.2lt/100km. gibi bir rakam sallayabiliriz. Bu da mevcut benzin fiyatlarıyla 22.25 YTL’ye karşılık gelir. Nihayetinde 100 km. başına yaklaşık 8.2 YTL gibi tasarruf demek.

İyi yolculuklar.

Evet, uzun zamandır muhtemelen memlekette bir ilk olan Yaris LPG Dönüşümü hakkında yazmıyordum. Yazacak bayağı konu birikti, işte yazıyorum.

LPG’yi arife günü yaptırtmıştım. Dolayısıyla Ramazan Bayramı’nda bol bol arabayla dolaştım. 4-5 kişiyle arabayla bol bol dolaştım. Yokuşlardan kalkarken bir zorlanma oluyordu ve zaman zaman motor ben istop ediyorum demeden pat diye istop ediyordu. Araba sadece 2 kişi varken bile yokuşlarda kalkış tam bir bela oldu.

Bu sorun üzerine ertesi cumartesi tekrar Olgun LPG’nin yolunu tuttuk. Zaten arabanın tekrar konfigürasyonu için bir hafta sonra getirin denmişti. Problemi oradan çalışan Adnan’a ilettim. Adnan konfigürasyonda bir ayar değiştirdi. Yokuşta kısa bir test yaptım sorun düzelmiş gibi geldi. Fakat tekrar yola çıkınca aynı sorunun süregeldiğini gördüm. Bir muhabbet sırasında, 2001 model Corolla’sına LPG taktıran Saygın arkadaşım kendisinde de benzer problemin olduğunu, lpg’nin yanmaya karşı daha hassas olduğunu ve bujileri değiştirince sorunun düzeldiğini bildirdi. Bu işler olup biterken bir problem daha farkettim. Çağlayan’dan Kağıthane yokuşunu bilenler bilir. Uzun ve dikçe bir yokuştur. Bu yokuştan ayağım hafifçe frene basılı iniyordum. Fakat ciddi bir şekilde arabayı silkeliyor kendi öne atmaya çalışıyordu.

Nitekim, bujileri değiştirip son durumu tekrar göremeden Küçükyalı Atatürk Caddesi’nde talihsiz bir kaza oldu. Mecburen araba Kartal Derindere yolunu tuttu ve 1 hafta orada yattı. Çıkarken bujilerini de değiştirmelerini istedim. Bujiler değişti, hava filtresi de çok dolmuş o da değişti. Arabanın benzinli gidişi bile toparladı. LPG de yokuşta kalkışlardaki durma problemi de büyük ölçüde ortadan kalkmış gibi görünüyordu. Arabanın yokuş inişlerindeki silkeleme problemini tekrar test etme fırsatım olmadan tekrar geçen cumartesi Olgun LPG’nin yolunu tuttum.

Yokuş aşağı olan sorunlarımı ilettim.  Dedilerki bu enjektör bu arabanın motoru için fazla biz bunu yeşil başlı enjektör takacağız. Daha önce niye takmadınız dediğimde ise daha önce ellerinde olmadığını söylediler. Bosch enjektör değişti. Yeni takılan enjektör de sıfır gözüküyordu. Araba otomatik kalibrasyona sokuldu. Fakat defalarca denemelere rağmen kalibrasyon tamamlanmadan motor duruyordu. Uzun uğraşlar sonunda manuel kalibrasyon yapıldı.

Bir hafta kadar gaz ile arabayı sürdüm. Tam bir düş kırıklığı yaşadım. Araba düz yolda bile 1200 devire çıkana kadar kıpırdamıyordu. Şehir içinde arabayı benzinle kullanmak zorunda kaldım. Bir hafta süresince gözlemlediğim durum benzinle 10 km. kadar gittikten sonra gaza geçtiğimden kalkışlarda problem olmuyordu. Yani motor yeterince ısınırsa problem yok. Ama 2 km. gidip gaza geçirsem vay halime. Bu gözlem ışığında dün 15 km. kadar aracı benzinde kullanıp tekrar Olgun LPG’nin yolunu tuttum. Araç radyatör suyu ısısı 83 derece gösteriyordu ve aralıklarla radyatör hızlıca fanı çalışıyordu. Otomatik kalibrasyona arabayı soktuk. Kalibrasyon başarıyla tamamlandı. Dün yaklaşık 80 km. gaz ile kullandım. Sonuç oldukça başarılı. Benzinden hiç bir farkı yok. Hatta benzinden bile iyi oldu diyebilirim. Biraz daha aracımı kullanıp sonuçları tekrar sizlere iletirim.

Olgun LPG ile araba teslimi için arife günü saat 12′ye sözleşmiştik. Fakat 1o gibi cep telefonum çaldı. Olgun LPG’nin bir çalışanı arabamın hazır olduğunu, saat 11′de kapatacaklarını bu saate kadar gelmemi söyledi. Ben de çalıştığımı, karşı yakada olduğumu, o saate geleceğimi belirttim. Aksi durumda arabanız burada kalır gibi tehditkar bir yanıt aldım. Sonuç olarak 11:30′a anlaştık.

Otobüsle apar topar gelerek 11:30′a yetiştim. Arabayı teslim aldım. LPG kumandası direksiyonun soluna yerleştirilmiş. Dolum yeri bence daha da gizlenebilirmiş. Tampona arkadan bakınca belli oluyor. Ama bunla ilgili sorun çıkarmadım. Aracı 1 hafta sonra ayarlama ve kontrol için tekrar getirmemi istediler. Aracıma az bir miktar LPG konulmuştu. Kırmızı ışığı yanıyordu. Tekrar LPG yükletmem gerekiyordu. Nasıl olsa benzim depom dolu diyerek karşı yakaya yola koyuldum.

E -5′e Küçükyalı’dan çıktım ve Altunizade OPET’e kadar aracı ortalama 90 km/s ile sürdüm. İlk testim araç giderken gazdan benzine geçme denemesiydi. 60 km/s saat ile giderken düğmeye bastım. Anlık bir cansızlıktan sonra araba yoluna benzinle devam etti. Ben de ardından tekrar gaza geçtim. Yolda giderken de devamlı ekrandan anlık yakıt tüketimini gözlemliyordum. Aslında anlık yakıt tüketim değerleri ekrana yansıyordu fakat ben bir türlü gaz yakıt tüketimini yol bilgisayarının nasıl ölçtüğüne bir türkü akıl erdiremedim. Dolayısıyla gördüğüm rakamlara hep biraz şüpheyle baktım. Altunizade OPET’ten 20 lt.lik aygaz doldurdum. Kilometre ve yakıt tüketimi sayaçlarımı da sıfırladım.

Şu an arabamla LPG ile ikinci günüm doldu. Yaklaşık 130 km. yol yaptım. Yol bilgisayarında anlık yakıt tüketimi gözlemlediğimde sabit hızlarda gazı benzin kadar yaksa da yokuşlarda ya da hızlanırken benzinden daha çok yakıyor hissiyatı uyandı. Arabayı akan sehir içi trafikte ve otobanda sürdüm. Çok az dur kalklı sıkışık trafiğe girdim. Yol bilgisayarında gözüken yakıt tüketimi 6.0lt/100km. Ortalama hızım 34 km/s. Arabamı tanıyorsam benzinle de bu yol koşullarında en fazla 5.8 ~ 6.0 yakardı. Yani forumlarda denildiği gibi benzinle lpg yakıt tüketimi başabaş. Elbette fiyat avantajından dolayı arabam sadece 9 ykr/km yakıyor.

Yaris 1.0′ın özelliği 1.500 ~ 2.000 devire çıkana kadar devir almakta çok zorlanır. 2.500 ~ 3.000 devirde ise kullanması zevkli bir araba haline dönüşür. Performans olarak, gazla benzinle aynı performansı aldığımı söyleyemem. Yani 1.500 devir altı hızlanma problemi gazda biraz daha artmış gibi geldi. Öte yandan bunu arabayı kaldırırken daha fazla gaz vererek, daha yüksek devirlerde 1 -> 2, 2 -> 3 vites değişimi yaparak telafi ediyorum. Zaten 3′ten sonra araba keyfince gidiyor. Bir diğer problemde park esnasında oluyor. Evim yokuşta olduğu için genelde geri vites veya 1. vites ile yokuş yukarı park ediyorum. Yaris güçsüz bir motoru olduğu için çok direnmeden kolayca stop eden bir araba. Gene de benzin ile hafif de olsa stop edeceğini bildirir kavramayı idare ederdiniz. Artık gaz ile hiç direnmeden stop ediyor. Bu sorunu gaza yüklenerek ya da park ederken benzine geçerek telafi edeceğim.

Arabayla işyerime döndüğümde bagajımı derleyip toplamak istedim. Lpg montajı için arka koltuğu da en öne kadar kaydırmıştım. Öncelikle simit depo, ince stepne lastiğimden daha yüksek olduğundan stepne lastiğin üzerine konulan plastik düzleştirici platformu yerine oturtamıyorsunuz. İkinci konu ise gene depo yüksek olduğundan arka koltuk en arka konumuna kadar gelmiyor. Belki zorlasam en arkaya gelirdi fakat zorlamak istemedim. Ayrıca stepne lastiğimi de yatırmak istediğimden arka koltuk diz mesafesinden 7-8 cm. (cetvelle ölçmedim tahminen) kaybediyorsunuz. Nasıl olsa arkada ben oturmuyorum. Gene de arka koltuk diz mesafesi şehir içi yolculuklar için yeterli. Şehirler arası zaten öyle kalabalık gidilmez.

Son olarak motor sesi ilgimi çekti. Yaris rölanti devri çok düşük olduğu ve dolayısıyla çok sessiz olduğu için arabayı alışık olmayan biri motorun çalıştığı bile anlamaz. Gazla çalışırken rölantide biraz daha gürültülü çalışıyor. Fakat bu da rahatsız edici bir seviyede değil. Yüksek hızlarda ise motorun sesi daha tok geliyor. Öte yandan yüksek hızlardaki motor gürültüsü bana biraz azalmış gibi geldi. Fakat bundan o kadar da emin değilim. Biraz daha kulak kabartmam gerekiyor.

Arkadaşlar, gaz ile giderken yol bilgisayarının anlık yakıt tüketimi değerlerine güvenip güvenemeceğim konusunda aydınlatırsanız sevinirim. Gelişmelerden sizleri haberdar edeceğim.

2005 model eski kasa Toyota Yaris 1.0′ım var. Arabam benzinle şehiriçi 100 km’de 6.5 ~ 7.0 lt arası yakıyor. Son zamanlarda ayda 1500 km’i geçmeye başlayınca bu arabayla bile benzin masrafı çok gelmeye başladı. Daha önce internette yaris’e LPG dönüşümü yapmaya niyetlenenlere rastladım. Fakat yaptırmış olan adam hiç görmedim. Arkadaşlar arabanın son sahibi sen olursun diyorlar. Fakat benim arabayı en az 5 - 6 sene satmayı hiç niyetim yok. Sonuçta internetten bayağı bir araştırdıktan sonra Tartarini taktırmak için İstanbul Küçükyalı’daki Olgun LPG’ye gittim.

Olgun LPG peşin Landi Renzo 1700 YTL, Tartarini 1850 YTL (peşin) fiyat verdi. Uzun uzun Landi Renzo’yu övdüler. Bosch enjektör kullanıyormuş. Performansta da hiç bir değişim olmayacağı garantisini verdiler. Performans bu araba için çok elzem bir konu. Çünkü araç 5 kişiyle yokuşta el freniyle ıkına ıkına kalkıyor. Biraz performans kaybı olsa yokuş yukarı bırak beşi benle zor kalkacak.

Yaris’le diğer bir problem tankın nereye takılacağı elbette. Yaris’i bilenler bilir normalde arka koltuklar tam geride olduğunda çok ufak bir bagajı vardır. Silindir tank takılsa hiç bagaj yerim kalmayacak. Fakat simit tankın da yeterince güvenli olmayacağını düşünmüştüm. Arkadan bir kaza anında patlamasından korkuyordum. Bagaja ilk baktıklarında silindir tankın bu bagaja olmayacağını tek seçeneklerinin simit tank olduğunu söylediler. Ben de nedense çok sorgulamadan simit tank seçeneğini değerlendirmeye başladım. Tabii silindir tankın diğer bir dezavantajı arka koltukları ileri geri kaydırma olanağımın kalmaması olacaktı. Bu durum da yaris gibi küçük bagajlı bir arabada çok can sıkıcı. Velhasıl kelam, en küçük boyutlu simit tankı yerleştirdik. Sanırım 40 lt hacmi var, ama güvenlik sebebiyle 32 lt. lpg alıyor. Tank, arabanın stepne tekerlek yerine enine boyuna tam olarak oturdu. Fakat bagaj yaklaşık 5 santim kadar yükselecek. Bu da çok büyük sorun değil. Öte yandan tankın bir de kesilmiş halini gösterdiler. Yarım santim kadar saç kalınlığı var. Gözüme çok sağlam gözüktü. Bir kaza anında pek bir şey olacakmış gibi durmuyor. Fakat bu akşam forum.donanimhaber.com’dan ac önel kullanıcısından okuduğum kadarıyla kaza anında darbeyi emmeden olduğu gibi öne aktaracağı için bir güvenlik sıkıntısı doğuruyor. ac öncel’in yazdığını aynen aktarıyorum.

“ .. tank konusuna gelince simit tank olabileceği gibi küçük silindir tank ta kullanılabilir.biz genel olarak simit tankı fazla önermiyoruz.çünki sitepnenin yola paralel tampon arkasına yerleştirilmesindeki sebeblerden biride;araca arkadan gelecek bir darbeyi emerek ön tarafa iletimini engellemektir.böylelikle hem araçta hem yolcularda meydana gelecek hasar azaltılmış olur.biz bu bölgeye tank yerleştirirsek darbe olduğu gibi aynen ön tarafa iletilecektir.stepne lastik içi basınçlı hava dolu olduğu için darbeyi emer.bu sebebten dolayı müşteriye durumu izah eder ve mecbur kalmadıkça simit tank kullanmayız.saygılarımla.”

forum.donanimhaber.com’da simit tankın daha güvenli yönünde haberler olsayda ac öncel bu işin usta ve onun sözüne inanmakta fayda var. Öte yandan ben bunu aracımı dönüşüm için verdikten sonra öğrendim. Gene de depoyu gördükten sonra içim rahat. Sonuçta lpg’den dolayı oluşan ölümlü kazalar olsaydı benzin lobisi bas bas bunun propagandasını yapardı.

Sonuç olarak Tartarini için verilen fiyat yüksekti ve Landi Renzo için indirim yapabileceğini söyledi. İlk verdiği fiyat peşin 1700, 10 taksit 1850 idi. Tartarini için ise peşin 1850 ytl, 10 taksit 2000 verdi. Ben de pazarlık sonucu ancak 600 ytl peşin + 1000 ytl / 4 taksit yaptırabildim. İyi pazarlık yapmayı beceremem ve ancak bu kadarını yaptırabildim.

Yarın arabayı teslim alacağım. Gelişmeleri sizlere bildiririm.